Zembil otu – Briza maxima

Briza maxima-6703
Kaynak

Merhabalar herkese ! Bugünkü türümüz Zembil otu,bir diğer ismi ile Kuş Yüreği ya da Çıngıl.Fakat Kozak yaylasına giderseniz ” tavşan küpesi ” ismiyle de duyabilirsiniz.Tek yıllık otsu bir bitkidir,60 cm e kadar büyüyebilir.Yol kenarları,çayırlık alanlar,açık ormanlar,yarı kurak bölgelerdeki kıyılar,bahçeler onları görebileceğimiz uygun alanlardan.Bir dalda yaklaşık 15 adet çiçeği bulunur.Tohumları ve yaprakları yenilebilir ve yumuşatıcı özelliği de vardır.
Maalesef bu güzel türümüz ile ilgili çok fazla bilgi ulaşılabilir kaynaklarda mevcut değil.Bunun yerine istemeyerek de olsa sizi türün güzel fotoğraflarını seyretmek üzere yalnız bırakıyoruz :

Doğal Hayat- Zembil Otu

Doğal Hayat- Zembil Otu 2

Bu güzel bitkimiz ile,iyi farkındalıklar dileriz !

-Yanlışımız,eksiğimiz için her daim ikaz mesajlarınız bekliyoruz.-

____________

Referanslar

1. Ebitki
http://www.ebitki.com
2. Ağaçlar
http://www.agaclar.net
3. Royal Horticurtural Society
https://www.rhs.org.uk
4. Seedaholic
http://www.seedaholic.com/

Kral Eğreltisi – Osmunda Regalis

Osmunda-regalis-2

Kaynak

Bugünün türü,çiçeği olmayan bitkilerimiz eğreltilerin üyesi olan Kral Eğreltisi.Dünya’da 10.000 ‘ e yakın farklı türde eğrelti olduğunu duyduğumuzda hissettiğimiz şaşkınlığın etkisi ile bugün bu türü girmeye karar verdik.100-200 santim arasında değişen boyu,30-300 santim arasında değişebilen kocaman yaprakları,2 ile 6 santim arasında değişen yaprakçık uzunluğu vardır.Dünyanın her yanında görülebilir,çok yaygın bir eğrelti türüdür.Ülkemizde Karadeniz bölgesinde oldukça yaygındır.Güneşli yerleri,yarı gölge ve nemli çayırları,dere kenarlarını,turbaları ve bataklıkları sever.-20 dereceye kadar soğuğa dayanabilir.Halk arasında bilinen şifa bitkilerinden biridir aynı zamanda;bunun için bitkinin sonbaharda köklenip kurutulmuş köksapları kullanılır.İshal giderici,idrar arttırıcı,güçlendirici,yara iyileştirici etkileri vardır.Sarılıkta,iç organ ameliyatlarından sonra ve raşitizimde de kullanılabilir.Bu şekilde yararlanmak isteyenlere yöntemi burada : 10-20 gram kök 1 litre kaynar suyla demlenir ve günde iki-üç kez birer bardak içilir.Yaprakları yaralara ve romatizma ağrılarının hissedildiği yerlere dışarıdan kompres olarak uygulanır.
Afşar otu (Asarum europaeum) kökleriyle kral eğreltisinin yaprakları birlikte demlenerek çocuklardaki bağırsak kurtlarına karşı da kullanılır.Bunları söyledikten sonra bir noktaya dikkat çekmeliyiz:Bazı eğrelti türleri vücutta B vitamini kompleksine yol açabiliyor.Bu türün bu rahatsızlığa yol açıp açmadığı ise bilinmiyor.Ama bitkinin bütünüyle kurutularak ya da pişirilerek kullanımı bu tehlikeyi ortadan kaldıracağından,tüketebilirsiniz;biz öyle duyduk.Bu kadar yaygın olmasına rağmen,varlığını fark etmediğimiz tür ile;iyi farkındalıklar !

-Yanlışımız,eksiğimiz için her daim ikaz mesajlarınız bekliyoruz.-

Kum zambağı – Pancratium Maritimum

pancratium_maritimum-1large

Kaynak

Kıyı kumullarını evi olarak benimsemiş türümüz,Kum Zambağı.Bazı yerlerde ”Lara Zambağı” olarak da geçer.Cins adı pancratium,Yunanca “bütün hep” demek olan pan sözcüğü ile “güçlü” demek olan cratys sözcüklerinin birliştirilmesi ile oluşmuştur.Cins adındaki ”güçlü” sıfatına yakışır bir biçimde tıbbi açıdan çok önemli bitkilerdir;Arizona Eyalet Üniversitesi Kanser Araştırma Enstitüsü’nde yapılan bir araştırmada kanser tedavisinde etkili bir madde olan Pancratistain’in; Kum Zambağı’da bulunduğu tespit edilmiştir.Bu cinse ait türlerden ülkemizde doğal olarak yetişen sadece Kum Zambağı vardır.Denize birkaç metre uzaklıkta olan bölgeleri seçerler genellikle.10-15 santim boylarındadır.Dipten çıkan uzun mızrağı andıran 30-40 santim boyuna ulaşabilen yapraklarını kışın dökmez.Çok yıllık bir bitkidir.Bütün yıl plaj kumlarının altında beklerler ve yaz ortasında çok hızlı bir gelişmeyle çiçeklerini açarlar. Ağustos-Ekim ayları çiçeklenme aylarıdır,çok hoş kokuludurlar belirtmek gerekir.Tozlaşmalarında pervane böceklerinden,yayılma konusunda ise denizden yardım alır;iri siyah tohumlarını sürükleyerek yeni koloniler oluşmasına yardımcı olur denizler.Tüm Akdeniz ülkelerinde ve Karadenizin güney kıyılarında yetişir.Türün nesli maalesef ciddi bir tehlike altındadır.Türkiye’de bulunan zambakların ülke dışına çıkarılması suçtur.Kum zambağı için en önemli tehditi; yapılaşma, kıyı bölgelerinde hızla ilerleyen yazlık evler, sahillerin plaj olarak kullanılması, evleri süslemek amaçlı koparılması, soğanlarının toplaması oluşturuyor.Bu türün önemini ve yok oluşunun sessizliği hisseden insan sayısı sevindirici derece çok.Kum Zambağı’nın farkına varılması için medyanın emeği büyük bu konuda,buyrunuz birkaçına göz gezdiriniz:

Sakin Kentin Kum Zambakları Yaşayacak

Kum Zambağı İçin Harekete Geçtiler

Kum Zambağı tükenmesin, kıyılarımız zambaksız kalmasın

Bunların yanında bakanlığın bir tür izleme projesi de varmış Kum Zambakları için,göz atmak isteyen:

Kum Zambakları Tür İzleme Projesi

Son olarak iki farklı ilimizde yapılan,bilinçlendirme amacı güden iki festivalle karşılaştık:Kilyos ve Bartın Kum Zambağı Festivali.Kilyos’a gidenler festival afişleri için gözünü dört açabilir,geçen Ağustos’un afişleri dört bir yanda asılı hala.Festivaller ilginizi çektiyse buraya alalım :

Kum Zambağı Festivali Başlıyor

3. Kilyos Kum Zambakları Festivali Başladı

Sahillerimizi yıllarca daha güzel kokulara boğmasını dilediğimiz türümüz ile,iyi farkındalıklar.

-Yanlışımız,eksiğimiz için her daim ikaz mesajlarınızı bekliyoruz.-

(yerli) Çuha Çiçeği – Primula Vulgaris

tumblr_mxa5woXtO71t0y3iio1_1280

Fotoğraf : treknature.com

Bugünkü türümüz kadınların epey hoşuna gidecek bir tür.Görüntüsünden dolayı bu söylemde bulunmuyoruz,yararlarını açıkladığımız sırada anlayacaksınız.Primula Vulgaris’in tam Türkçe ismi olmamakla beraber kimi kaynaklar ona Yerli Çuha Çiçeği diyorlar.Lakin Türkiye’de görülen tek çuhaçiçeğigillerden değil bitkimiz.Yerel isimleriyle ayıkulağı,çoban çiçeği,tutya çiçeği,felçotu olarak da duyabilirsiniz bu türümüzü.Eylül-Ekim ayları ekilmesi ve dikilmesi için uygun aylar.Bulunduğunuz yere göre Kasım’a da sarkabilir bu tarih.Sonbaharda ektiğimiz bu çiçek ilkbaharda(Mayıs gibi) çiçek açmaya başlıyor.Canlı kalma özelliği de epey sürüyor.Kuruyan yapraklarının çiçeklerinin budanması çiçeğin ömrünü uzatıyor.Sapsız diye geçen bitki.Yapraklardan sonra başlıyormuş görüntüsü sergiliyor.Kirli beyazımsı ve sarımsı bir rengi var.Türkiye’nin her yerinde baharda görülebilir.15’C onun için ideal sıcaklık.Torf*la zenginleştirilmiş toprak olursa daha verimli yetişiyor kendisi.Toprağıysa her daim hüzünlü olmalı,nemlenmeli.Yarı gölge yerlerde daha rahat yaşayabilmekle beraber güneş olduğu takdirde de çok etkilenmiyor.Bilim Çuha Çiçeği’nin yağını kullanmaya hemen hemen 10 yıl kadar önce başladı.Çuha Çiçeği’nin yağı tohumundan elde ediliyor.Tohumunda Gamma-Linolenik Asit(GLA) mevcut.GLA insanın tüm organlarını kontrol eden hormonvari bir etki gösteren bir bileşendir.Aynı zamanda hücre zarımızda da doğal olarak bulunur.Bir de ninelerimizden öğrendiğimiz,yıllardır süregelen şu bilgileri de es geçmemek lazım;kendisi -demiştik ya kadınların göznuru- özellikle regl ağrılarında kullanılan bir bitki,bir de menopoz semptomlarını azaltıcı etkiye sahip,aynı zamanda egzamalara ve sedeflere de iyi geliyor,ergenlik dönemindeki sivilcelerin azalmasına,yaşlılık etkilerinin gecikmesine yardımcı oluyor,kireçlenmeye ve romatizmaya sağladığı ağzı azaltıcılığa da unutmamalı derken son olarak her gün koşuşturan bizler için de enerji veren ve yorgunluğa iyi gelen bir bitki.Gelelim bu bitkiyi nasıl tüketeceğimize.Yaşken,çiçekteyken topluyoruz.Her bitki de yaklaşık 30 çiçek oluyor.Hepsini bitirmemek kaydıyla topluyoruz ve gölgede kurutuyoruz.Kuruttuğumuz bu çiçekleri nemlenmemesinden ötürü cam kavanozda saklıyoruz.Yukarıdaki kırgınlıkları hissettiğimizde de bir fincan için 2 çay kaşığı çiçeğimizden koyup,yaklaşık 15 dakika kısık ateşte kaynatıyoruz ve afiyetle içiyoruz.Bir diğer yöntemse kökü için yapılabilir,kökünüyse artık bize veda edecekleri kurumaya başlayacakları zaman alıyoruz,kurutuyoruz ve diğer işlemler aynı şekilde devam ediyor.Kimi yörelerde de çiçeklerinin reçeli ve şarabı yapılıyor;bazense yaprakları doğranıp salataya konuyor,et yemeklerinde defne yaprağı mantığıyla kullanılıyor ve dolma içlerine de farklı bir lezzet katıyor.Bir rivayete göreyse tohumunun yağı parfüm yapımında kullanılıyor imiş.Bir de burayı ziyaret ederek *ingilizce olduğunu belirtelim- daha da derine inmek isteyenlere,buyurun diyoruz :

Arkive – Primula Vulgaris

Güzelliğiyle göz,tadıyla karın doyuran bitkimizle, iyi farkındalıklar!

*Torf, göl yataklarındaki su seviyesinin düşmesiyle, bitki faaliyetlerinin ön plana çıkması, kışın su seviyesindeki artış ile bitkinin ölümü ve bu doğa olayının sürekli tekrarlanması ile bitki kök ve gövdelerinin binlerce yıl süren dönüşümlü birikimleri sonucunda oluşan organik toprak türü.

-Yanlışımız,eksiğimiz için her daim ikaz mesajlarınızı bekliyoruz-

Karabaş Otu – Lavandula Stoechas

karaba_ otu11_001
Fotoğraf : dogaltedavi.net

Genellikle Akdeniz bölgesinde yetişen fakat Bodrum’da bile karşılaşabildiğimiz bir otumuz,Karabaş otu.Malum kışın gelmesi ile hastalıklara da bir yer açma zamanımız geldi yanı başımızda;hal bu hal olunca şifalı mı şifalı karabaş otunu yazmadan edemedik.30-100 cm büyüklüğüne kadar uzanabilen,çok yıllı bir bitkidir karabaş.Zor koşullara iyi direnir;kuraklıkla savaşmayı iyi bilir.Mayıs-Ağustos civarında güzel renkli çiçeklerini açarlar.Hermafrodittirler -tıpkı bahçe salyangozları gibi,orada açıklamıştık ne manası olduğunu oraya dönebilir dileyen bir göz atmak için-.Bu nedenle cinsiyetli otlarımız çoğalmak için arılar gibi yardımcılara hiç hayır demezler.Gelelim saymakla bitmeyecek derken mecaz yapmadığımız faydalarına.Eskiden Andadolu’da ağrılara,uyuşukluğa,el-ayak titremelerine,kalbe,baş ağrılarına karşı en önemli ve kuvvetli ilaçlardan biri olarak adını duyurmuştur karabaş.Şimdilerde bilinen şifalarına gelelim;damar duvarlarını temizleme özelliği insanlar arasında en rağbet gören özelliklerindendir.Beyin için faydalı antioksidanlar içermektedir.İdrar söktürücüdür,böbrekleri temizler,iştahı açar,tansiyon düşürmede etkilidir,migren ağrısına,karın şişmelerine iyi gelir.Bunların yanında kanser hastalığına karşı da koruyucu özelliği vardır.Özellikle de bağırsak,meme,beyin,prostat kanserinde oluşan tümörlerin büyümesini engeller.Peki çayını nasıl yaparız bu karabaş otunun ? Pratik olarak 1 tatlı kaşığı karabaş otunu 1 bardak sıcak su içerisinde koyarak 5 dakika bekletip içebilirsiniz.Sigarayı bırakmak için de karabaş otundan faydalanılabilir.Bir su bardağı suyun içerisine 5 gr. kadar karabaş otu eklenir,3 dakika kaynatılarak süzgeçten geçirilir.Sigara içmek isteği uyandığında da içinizde,bu karışımdan bir miktar içtiğinizde istediğinizin azaldığını hissedeceksiniz.Bu kadar faydanın yanında da bir miktar zararı barındırması da şaşırtıcı olmaz aslen.Gebe kişilerin kesinlikle uzak durması gerekir.Abartılı kullanırsanız kusturucu etki yaratabilir.Terlemeye neden olursa hafif bir duş alınmalıdır.Karabaş otunun faydalarına bazı haber kolları da değinmeden edememiş gördüğümüz üzere :

Karabaş otunun faydaları bitmiyor

Şifalar içinde,iyi farkındalıklar

-Yanlışımız,eksiğimiz için her daim ikaz mesajlarınızı bekliyoruz-